علت درد کلیه در صبح چیست؟ بررسی کامل

درد کلیه در صبح می‌تواند ناشی از عوامل ساده‌ای مثل کم‌آبی بدن و وضعیت نامناسب خواب یا نشانه‌ای از مسائل جدی‌تر مانند سنگ کلیه و عفونت‌های ادراری باشد که تشخیص دقیق آن نیازمند بررسی علائم همراه است.

سایت healthmatch نیز در این مورد نوشته است:

“Because kidney pain usually occurs in your back, it can be difficult to determine if a backache is caused by your kidneys or an issue with your back muscles.”

ترجمه متن بالا:

از آنجایی که درد کلیه معمولاً در ناحیه کمر رخ می‌دهد، تشخیص اینکه آیا کمردرد ناشی از کلیه‌ها است یا مشکلی در عضلات کمر، می‌تواند دشوار باشد.

کلیه ها در قسمت خلفی حفره شکمی واقع شده اند.

علت درد کلیه در صبح چیست؟

سنگ های کلیه

سنگ های کلیه تحت عنوان لیتیاز کلیوی و نفرولیتیاسیس شناخته می شوند. این سنگ ها رسوباتی سخت هستند که از مواد معدنی و نمک تشکیل شده و در سیستم کلیوی جمع می شوند.

این سنگ ها گسترش یافته و بر قسمت های مختلف دستگاه ادراری از کلیه ها تا مثانه تأثیر می گذارند.

اکثر افراد درد شدید را از علائم مرتبط با سنگ کلیه می دانند زیرا دفع این سنگ ها بسیار ناراحت کننده است.

ساده ترین روش درمانی توصیه شده با توجه به اندازه و هرگونه عوارض ناشی از سنگ دفع آن است.

دفع سنگ اغلب با نوشیدن مقادیر زیاد آب آسان تر خواهد بود.

در برخی مواقع سنگ های بزرگتر کلیه برای دفع آسانتر از طریق شاک ویو تراپی به قطعات کوچکتر شکسته می شوند.

بخوانید : جلوگیری از سنگ کلیه

• علائم هشدار دهنده سنگ کلیه:
  • درد شدید و موجی در پهلو و پشت
  • سوزش هنگام ادرار
  • تغییر رنگ ادرار (صورتی، قرمز یا قهوه‌ای)
  • حالت تهوع و استفراغ

عفونت کلیه

گاهی باکتری ها وارد سیستم ادراری شده و منجر به نوعی بیماری به نام پیلونفریت می شوند.

این بیماری معمولاً در نتیجه عفونت مجاری ادراری درمان نشده اتفاق می افتد.

با این حال دیابت، مشکلات عصبی که بر تخلیه مثانه تأثیر می گذارند و سنگ کلیه نیز از عوامل افزایش ابتلا به عفونت کلیه هستند.

علائم متداول پیلونفریت شامل لرز، حالت تهوع و استفراغ، ادرار کمی خونین و درد پهلو است.

• عوامل خطر ابتلا به عفونت کلیه:
  • سابقه عفونت‌های ادراری مکرر
  • وجود سنگ کلیه (انسداد مسیر ادرار)
  • ضعف سیستم ایمنی (مثل دیابت)
  • مشکلات ساختاری در مثانه یا مجاری ادراری

عفونت مجاری ادراری

عفونت مجاری ادراری نوعی عفونت است که می تواند بر هر قسمت از سیستم ادراری تأثیر بگذارد.

عفونت دستگاه ادراری تحتانی شامل مثانه و مجرای ادرار شایع ترین نوع عفونت است.

زنان به دلیل داشتن مجرای ادرار کوتاه بیشتر در معرض خطر ابتلا به عفونت های مجاری ادراری هستند.

کوتاه بودن مجرای ادرار به باکتری ها اجازه می دهد تا به راحتی به ساختارهای دیگر سیستم ادراری گسترش یابند.

عفونت های مجاری ادراری در ابتدا علائمی همچون سوزش و درد هنگام ادرار، خون در ادرار و درد پهلو ایجاد خواهند کرد.

بخوانید : درد کلیه راست

• علائم شایع عفونت ادراری (UTI):
  • احساس فوریت در دفع ادرار
  • سوزش شدید هنگام ادرار کردن
  • درد در ناحیه لگن (به خصوص در خانم‌ها)
  • کدر شدن رنگ ادرار

سرطان کلیه

انواع مختلفی از سرطان های کلیه وجود دارد که اکثر آن ها بر دو قسمت از کلیه ها تأثیر می گذارند: توبول کلیه و لگنچه کلیه.

دقیقاً همانند هر نوع سرطان در حال پیشرفت این سرطان نیز نتیجه رشد کنترل نشده سلول و تکثیر سلول های سرطانی است.

سرطان کلیه یکی از رایج ترین انواع سرطان ها در جهان است و معمولاً باعث بروز علائمی مانند درد مکرر در زیر دنده یا پایین کمر و خون در ادرار خواهد شد.

• نشانه‌هایی که باید جدی بگیرید:
  • مشاهده خون در ادرار (بدون درد)
  • از دست دادن اشتها و کاهش وزن ناگهانی
  • خستگی مداوم و بی‌دلیل
  • تب متناوب (که ناشی از سرماخوردگی نیست)

کم‌آبی بدن و تعریق شبانه

یکی از دلایل ساده اما شایع درد کلیه در صبح، کم‌آبی بدن (Dehydration) است. در طول خواب شبانه که معمولاً ۶ تا ۸ ساعت طول می‌کشد، بدن هیچ آبی دریافت نمی‌کند. اگر به دلایلی مانند گرمای محیط، لباس خواب ضخیم یا مشکلات هورمونی دچار تعریق شبانه شوید، حجم مایعات بدن کاهش یافته و خون غلیظ می‌شود. در این حالت کلیه‌ها برای تصفیه خون فشار بیشتری را تحمل می‌کنند که می‌تواند به صورت درد مبهم در پهلوها هنگام بیدار شدن بروز کند.

• راهکارهای جلوگیری از درد کلیه ناشی از کم‌آبی:
  • نوشیدن یک لیوان آب بلافاصله پس از بیدار شدن
  • عدم مصرف کافئین زیاد قبل از خواب (چون ادرارآور است)
  • تنظیم دمای اتاق خواب برای جلوگیری از تعریق
  • بررسی رنگ ادرار (ادرار تیره نشانه کم‌آبی است)

نحوه خوابیدن و گرفتگی عضلات

بسیاری از اوقات، دردی که در صبح احساس می‌کنید ناشی از خود کلیه نیست، بلکه به دلیل وضعیت نامناسب خوابیدن یا تشک غیر استاندارد است که باعث اسپاسم عضلات پشت و پهلو می‌شود. اگر تمام شب را به یک پهلو خوابیده باشید یا بدن در وضعیت تحت فشار قرار گرفته باشد، عضلات اطراف ستون فقرات و دنده‌ها دچار گرفتگی می‌شوند که درد آن شباهت زیادی به درد کلیه دارد.

• توصیه‌هایی برای کاهش درد عضلانی صبحگاهی:
  • استفاده از تشک طبی استاندارد
  • قرار دادن بالش بین زانوها (در خوابیدن به پهلو) برای کاهش فشار کمر
  • انجام حرکات کششی سبک بلافاصله بعد از بیداری
  • گرم نگه داشتن کمر با لباس مناسب در طول خواب

درمان درد کلیه هنگام صبح

درمان درد کلیه کاملاً نیازمند کمک یک پزشک متخصص است.

در صورت داشتن مشکلات ادراری یا هریک از علائم ذکر شده مربوط به کلیه توصیه می شود هرچه زودتر با پزشک صحبت کنید.

به تعویق انداختن درمان می تواند منجر به آسیب بافتی غیرقابل بازگشت شود و درمان بیماری کلیه نتیجه منفی داشته باشد.

درد کلیه با توجه به علت آن نیازمند یک روش درمانی خاص است.

در صورت وجود عفونت مصرف آنتی بیوتیک ها که شایع ترین باکتری های درگیر را هدف قرار می دهند بهترین روش درمان است.

درد بیش از حد در صورت غیر قابل تحمل بودن با استفاده از داروهای تجویزی برطرف می شود.

سرطان کلیه از طریق شیمی درمانی، پرتودرمانی، جراحی و یا ترکیبی از این روش ها قابل درمان است.

در صورتی که به پزشک مراجعه کرده و آن ها شرایط مرگبار را رد کرده باشند با استفاده از درمان های خانگی زیر می توانید تا حدی درد کلیه هنگام صبح را تسکین دهید.

بخوانید : جلوگیری از سنگ کلیه

درد کلیه در صبح و درمان های خانگی

• آب: نوشیدن آب بهترین درمانی است که می توانید خودتان انجام دهید چراکه این کار به کلیه ها اجازه می دهد سموم را دفع کنند و حتی می تواند از تشکیل سنگ کلیه جلوگیری کند. نوشیدن روزانه حداقل 8 تا 10 لیوان آب توصیه می شود.
• آب لیمو: حاوی اسید سیتریک بوده و با تجزیه تجمعات کلسیم موجود در کلیه به جلوگیری از تشکیل سنگ کلسیم کمک می کند.
• برگ گزنه: یک روش درمانی عالی برای تقویت جریان خون به کلیه ها و مثانه بوده و می تواند به جلوگیری از ورود باکتری ها و تشکیل سنگ نیز کمک کند.
• نان گندم کامل: غنی از مواد مغذی مانند پروتئین، فیبر و منیزیم است که عملکرد مناسب کلیه ها را تقویت می کند.
• لوبیا قرمز: لوبیا را روی شعله ملایم بجوشانید تا نرم شود. سپس مایع را صاف کرده و اجازه دهید خنک شود.
• نوشیدن این مایع چند بار در روز می تواند یک روش مؤثر برای درمان عفونت های کلیوی یا درد باشد.
• ریحان: مخلوط یک قاشق غذاخوری آب ریحان با یک قاشق مساوی عسل محلولی مقوی ایجاد می کند که برای درمان درد کلیه و عفونت مفید است.
• کرفس: آب کرفس با داشتن خواص ضدعفونی کننده عالی می تواند برای درمان درد کلیه مفید باشد. آب کرفس به دفع سموم از بدن و همچنین تجزیه سنگ های موجود در کلیه کمک می کند.
• چای ریشه قاصدک: یک داروی گیاهی عالی برای رفع درد کلیه است. این چای به عنوان ادرار آور نیز عمل کرده و کلیه ها را تمیز می کند.

بخوانید : کلیه اسفنجی

برای دریافت نوبت از دکتر علی حاجب، متخضض اورلوژی، جهت مشاوره، تشخیص علت درد پهلو و کلیه و درمان انواع بیماری های کلیوی و مجاری ادراری با کلینیک یادمان تماس بگیرید.

نتیجه‌گیری در مورد علت درد کلیه در صبح

درد کلیه در صبح می‌تواند ناشی از دلایل ساده‌ای مانند کم‌آبی بدن و وضعیت نامناسب خواب باشد یا هشداری برای بیماری‌های جدی‌تر مثل سنگ کلیه و عفونت‌های ادراری. تشخیص تفاوت بین دردهای عضلانی و درد واقعی کلیه اهمیت زیادی دارد. اگر با نوشیدن آب و اصلاح وضعیت خواب، درد شما برطرف نشد و یا علائم دیگری مانند تب و تغییر رنگ ادرار را مشاهده کردید، حتماً برای بررسی دقیق‌تر و انجام سونوگرافی به پزشک متخصص مراجعه کنید. درمان زودهنگام می‌تواند از آسیب‌های جدی به بافت کلیه جلوگیری کند.

سوالات متداول

علت اصلی درد کلیه در صبح چیست؟

شایع‌ترین علت درد کلیه در صبح، کم‌آبی بدن در طول خواب، پر بودن مثانه و یا عفونت‌های ادراری است که با نوشیدن آب بهبود می‌یابد.

تفاوت درد کلیه با کمردرد معمولی چیست؟

درد کلیه معمولاً در عمق پهلو و زیر دنده‌ها احساس می‌شود و با حرکت تغییر نمی‌کند، اما کمردرد در پایین ستون فقرات است و با فعالیت تشدید می‌شود.

آیا سنگ کلیه باعث درد صبحگاهی می‌شود؟

بله، تجمع ادرار در طول شب و حرکت سنگ‌ کلیه می‌تواند باعث انسداد خفیف و ایجاد درد شدید یا تیرکشنده هنگام بیدار شدن شود.

برای تسکین فوری درد کلیه در خانه چه کنیم؟

نوشیدن آب فراوان، استفاده از کمپرس گرم روی پهلو و مصرف مسکن‌های ساده (با مشورت پزشک) می‌تواند به کاهش موقت درد کمک کند.

چه زمانی برای درد کلیه به پزشک مراجعه کنیم؟

اگر درد با تب، لرز، تهوع، مشاهده خون در ادرار یا تکرر ادرار همراه بود، باید فوراً به متخصص اورولوژی مراجعه کنید.