دفع سنگ کلیه چه مدت طول می کشد؟ (بررسی جامع و کامل)

دو عامل وجود دارد که مدت انتظار برای دفع سنگ های کلیه را تعیین می کنند.

اندازه

اندازه سنگ عامل اصلی در تعیین دفع طبیعی سنگ کلیه است. 80 درصد سنگ های کوچک تر از 4 میلی متر به خودی خود دفع می شوند.

دفع این سنگ ها به طور متوسط ​​31 روز طول خواهد کشید. سنگ هایی که 4 تا 6 میلی متر هستند به احتمال زیاد به درمان نیاز دارند اما حدود 60 درصد آن ها به طور طبیعی دفع می شوند.

دفع این سنگ ها از کلیه به طور متوسط ​​45 روز طول خواهد کشید.

از بین بردن سنگ های بزرگ تر از 6 میلی متر معمولاً نیازمند درمان دارویی است و تنها حدود 20 درصد این سنگ ها به طور طبیعی دفع می شوند.

دفع طبیعی سنگ هایی با این اندازه احتمالاً یک سال طول خواهد کشید.

محل

اندازه عامل اصلی دفع خود به خودی سنگ است اما محل قرارگیری سنگ در حالب نیز تفاوت ایجاد خواهد کرد.

سنگ هایی که در انتهای حالب و نزدیک به محل اتصال آن به مثانه یعنی قسمت انتهایی که به کلیه متصل می شود هستند به احتمال زیاد به خودی خود دفع می شوند.

تحقیقات نشان می دهد که 79 درصد این سنگ ها و تقریباً 48 درصد سنگ های انتهای حالب نزدیک به مثانه به خودی خود و بدون هیچ گونه درمان پزشکی دفع می شوند.

سایت healthline که یکی از معتبرترین و پربازدیدترین منابع آنلاین پزشکی و سلامت در دنیا (به خصوص در آمریکا) محسوب می‌شود در این مورد نوشته است:

Stones that are 4–6 mm are more likely to require some sort of treatment, but around 60 percent pass naturally. This takes an average of 45 days.

ترجمه متن بالا:

سنگ‌هایی که ۴ تا ۶ میلی‌متر هستند، بیشتر به درمان نیاز دارند، اما حدود ۶۰ درصد آنها به طور طبیعی دفع می‌شوند. این روند به طور متوسط ​​۴۵ روز طول می‌کشد.

بیشتر بخوانید: علائم اولیه ابتلا به سنگ کلیه

آیا راهی برای دفع سریع تر سنگ های کلیه وجود دارد؟

بهترین راه حل خانگی برای کمک به دفع سنگ کلیه نوشیدن مایعات زیاد به ویژه آب ساده و آب مرکبات مانند پرتقال یا گریپ فروت است.

نوشیدن مایعات اضافی باعث افزایش ادرار شده که به حرکت سنگ و جلوگیری از رشد آن کمک می کند.

باید روزانه حداقل 2 تا 3 لیتر آب بنوشید.

سنگ های کوچک تر به خودی خود دفع می شوند اما لازم است برای جلوگیری از رشد آن ها اقداماتی انجام دهید.

این اقدامات شامل خوردن غذاهای کم نمک، کلسیم و پروتئین است.

با این حال تمام این مواد برای عملکرد صحیح بدن ضروری هستند بنابراین درباره یک رژیم غذایی مناسب برای کمک به دفع سنگ با پزشک صحبت کنید.

دفع سنگ کلیه می تواند بسیار دردناک باشد. مصرف داروهای مسکن مانند ایبوپروفن سرعت این روند را افزایش نمی دهد اما به کاهش ناراحتی هنگام دفع سنگ کمک خواهد کرد.

استفاده از یک پد گرما نیز می تواند مفید باشد.

بیشتر بخوانید: 5 ماده غذایی برای جلوگیری از سنگ کلیه

زمان دفع سنگ کلیه بر اساس اندازه

در بسیاری از منابع علمی جدید، دسته‌بندی دقیق‌تری برای شانس دفع سنگ‌ها وجود دارد. در حالی که به طور کلی سنگ‌های زیر ۴ میلی‌متر شانس بالایی دارند، اما تفکیک میلی‌متری زیر می‌تواند به کاربران شما دید دقیق‌تری بدهد:

نکته: این اعداد تخمینی هستند و محل قرارگیری سنگ در حالب (لوله بین کلیه و مثانه) می‌تواند این زمان‌ها را تغییر دهد.

درمان پزشکی غیر جراحی

در برخی موارد برای کمک به دفع سنگ به دارو یا یک روش غیرجراحی نیاز است.

داروها و درمان های رایج عبارتند از:

مسدود کننده های کانال کلسیم.

مسدود کننده های کانال کلسیم معمولاً برای فشار خون بالا استفاده می شوند اما برای کمک به دفع سنگ کلیه نیز مؤثر خواهند بود.

این داروها مانع از اسپاسم حالب شده و به تسکین درد و همچنین گشاد شدن حالب برای دفع سنگ کمک می کنند.

مسدود کننده های آلفا.

مسدود کننده های آلفا داروهایی هستند که عضلات حالب را شل کرده و به دفع راحت سنگ کمک می کنند.

شل شدن عضلات می تواند به تسکین درد ناشی از اسپاسم حالب نیز کمک کند.

لیتوتریپسی.

لیتوتریپسی یک عمل غیر جراحی است که در آن از امواج صوتی با انرژی بالا (که به آن امواج شوک نیز گفته می شود) برای تجزیه سنگ استفاده می شود.

امواج به سمت محل قرارگیری سنگ کلیه رفته و از بدن عبور می کنند.

با شکسته شدن سنگ قطعات کوچک تر می توانند راحت تر دفع شوند.

احتمالاً یک یا دو روز پس از عمل لیتوتریپسی در بیمارستان بستری خواهید شد.

کمبود آب بدن نیز در صورت ابتلا به سنگ کلیه شایع است و احتمالاً به مایعات داخل وریدی نیاز خواهید داشت.

در صورت استفراغ یا مشاهده سایر علائم کم آبی شدید باید فوراً به پزشک مراجعه کنید.

بخوانید : درد کلیه در صبح

مراحل دفع سنگ کلیه (۴ مرحله اصلی)

بسیاری از بیماران می‌پرسند که دفع سنگ کلیه چقدر طول میکشد و در هر مرحله چه حسی خواهند داشت. دانستن این مراحل استرس آن‌ها را کم می‌کند:

1. مرحله اول: جدا شدن سنگ از کلیه در این مرحله سنگ از بافت داخلی کلیه جدا شده و وارد ابتدای لوله حالب می‌شود. این دردناک‌ترین مرحله است که به آن “کولیک کلیوی” می‌گویند. درد معمولاً به صورت موجی (کم و زیاد شونده) حس می‌شود.
2. مرحله دوم: عبور از حالب (مسیر طولانی) سنگ باید طول لوله حالب را طی کند. در این مسیر ممکن است گیر کند و باعث تورم کلیه شود. مدت زمان دفع سنگ از حالب بسته به تنگی یا گشادی این لوله در افراد مختلف متفاوت است.
3. مرحله سوم: رسیدن به مثانه وقتی سنگ وارد مثانه می‌شود، ناگهان درد پهلو کاهش می‌یابد. اما در عوض، فرد دچار تکرر ادرار شدید و احساس فشار در ناحیه زیر شکم می‌شود. انگار که مثانه پر است اما ادرار کمی خارج می‌شود.
4. مرحله چهارم: خروج از مجرا در آخرین مرحله، سنگ باید از مجرای ادرار خارج شود. این مرحله معمولاً با سوزش تیز و کوتاهی همراه است و پس از آن، جریان ادرار به حالت عادی برمی‌گردد.

از کجا بفهمیم سنگ کلیه دفع شده است؟

خیلی اوقات درد قطع می‌شود اما سنگ هنوز دفع نشده است. نشانه‌های واقعی دفع سنگ شامل موارد زیر است:

• قطع ناگهانی و کامل درد: برخلاف مسکن که درد را کم می‌کند، دفع سنگ باعث می‌شود درد به یکباره ناپدید شود.
• شنیدن صدای برخورد: اگر سنگ بزرگ باشد، ممکن است صدای برخورد آن با کاسه توالت را بشنوید.
• دیدن سنگ: بهترین راه اطمینان، دیدن سنگ خارج شده است (به همین دلیل توصیه می‌شود ادرار را از صافی رد کنید).
• صاف شدن ادرار: اگر ادرار شما کدر یا خونی بود، پس از دفع شفاف می‌شود.
• از بین رفتن حالت تهوع: با کاهش فشار روی کلیه، حالت تهوع سریعاً برطرف می‌شود.

تفاوت درد دفع سنگ در زنان و مردان

اگرچه مکانیزم دفع یکسان است، اما محل انتشار درد می‌تواند متفاوت باشد:

• در مردان: درد معمولاً از پهلو شروع شده و به سمت کشاله ران و بیضه‌ها تیر می‌کشد.
• در زنان: درد علاوه بر پهلو، ممکن است در ناحیه لگن و اندام تناسلی خارجی حس شود که گاهی با دردهای زنانه اشتباه گرفته می‌شود.

بخوانید : کارسینوم سلول کلیوی

چه زمانی عمل جراحی لازم است؟

اگر فکر می کنید سنگ کلیه دارید باید در اسرع وقت به پزشک مراجعه کنید.

پزشک در صورت وجود سنگ می تواند به شما در تعیین دفع طبیعی سنگ، مصرف دارو یا برداشتن سنگ از طریق جراحی کمک کند.

در برخی شرایط پزشک جراحی برداشتن فوری و بدون دوره انتظار را توصیه می کند.

این اتفاق معمولاً زمانی رخ می دهد که سنگ بیش از حد بزرگ است (بزرگتر از 6 میلی متر) و نمی تواند به طور طبیعی دفع شود و یا مانع جریان ادرار می شود.

اگر سنگ مانع جریان ادرار شود می تواند منجر به عفونت یا آسیب کلیوی شود.

در شرایط دیگر پزشک برای بررسی توانایی دفع سنگ به خودی خود منتظر خواهد ماند.

در این مدت باید برای کنترل تغییر علائم یا بروز علائم جدید مرتباً با پزشک در تماس باشید.

اگر در دوره انتظار سنگ رشد کند دردی غیرقابل کنترل خواهید داشت و یا علائم عفونت مانند تب ایجاد خواهد شد و پزشک عمل جراحی را توصیه می کند.

بیشتر بخوانید: درد کلیه در صبح

نتیجه نهایی

مدت زمان دفع سنگ کلیه ارتباط مستقیمی با سایز سنگ و محل قرارگیری آن دارد. سنگ‌های زیر ۴ میلی‌متر معمولاً در کمتر از یک ماه دفع می‌شوند، اما پاسخ به سوال اینکه دفع سنگ کلیه چقدر طول میکشد برای سنگ‌های بزرگتر، ممکن است تا ۴۵ روز یا بیشتر باشد. مهم‌ترین نکته در مدت زمان دفع سنگ از حالب، صبوری، مصرف مایعات فراوان و داشتن تحرک فیزیکی است. اگر علائمی مثل تب، لرز یا قطع کامل ادرار داشتید، منتظر دفع نمانید و سریعاً به اورژانس مراجعه کنید.

برای دریافت نوبت ملاقات با دکتر علی حاجب جهت تشخیص و درمان انواع مشکلات کلیوی و مجاری ادراری از جمله سنگ کلیه و تعیین مناسب ترین رژیم غذایی و تغییرات در سبک زندگی با کلینیک الهام تماس بگیرید.

سوالات متداول در مورد دفع سنگ کلیه

آیا پیاده‌روی به دفع سنگ کمک می‌کند؟

بله، فعالیت‌های فیزیکی ملایم مانند پیاده‌روی و بالا و پایین پریدن (در صورتی که درد شدید ندارید) می‌تواند با کمک نیروی جاذبه و لرزش، به حرکت سنگ در حالب کمک کند.

مدت زمان دفع سنگ از حالب چقدر است؟

حالب طولانی‌ترین بخش مسیر دفع است. اگر سنگ در ابتدای حالب باشد و سایز متوسطی داشته باشد، ممکن است بین ۲ تا ۶ هفته طول بکشد تا کل مسیر را طی کند.

آیا نوشیدن دلستر یا ماءالشعیر واقعا سنگ را دفع می‌کند؟

نوشیدنی‌هایی مثل ماءالشعیر به دلیل خاصیت ادرارآور بودن می‌توانند حجم ادرار را زیاد کرده و به هل دادن سنگ کمک کنند، اما خود ترکیبات آنها سنگ‌شکن نیستند. آب فراوان بهترین نوشیدنی است.

از کجا بفهمیم سنگ در مثانه است؟

وقتی درد تیز پهلو قطع می‌شود و جای خود را به تکرر ادرار شدید، سوزش و حس فشار در زیر شکم می‌دهد، احتمالاً سنگ وارد مثانه شده است.