نمونه برداری زگیل تناسلی چگونه است؟ (توضیحات+مزایا و معایب)

از آنجا که ضایعات پوستی هم وجود دارند که زگیل نیستند و خود زگیل هم انواع بسیار متفاوتی دارد، بعد از معاینه بالینی پزشک تصمیم به نمونه برداری از ضایعه می کند. در صورتی که فرد ضایعه ی فعالی نداشته باشد هم از روی پوست آلت و ابتدای مجرا ( در آقایان)، و ترشحات داخل واژن( در خانم ها) با براش یا روش های خاص  نمونه برداری می شود. نمونه برداری معمولا زمان زیادی نمی برد و بسته به اینکه خراش و برداشتن نمونه قرار است چقدر عمقی باشد، پزشک ناحیه را با تزریق بی حس می کند و با ابزاری مخصوص نمونه برداری را انجام میدهد. نمونه در محلول قرار می گیرد و برای بررسی میکروسکوپی به آزمایشگاه ارسال می شود. آزمایشگاه بافت را از نظر آلودگی به انواع ویروس HPV مورد بررسی قرار می دهد و معمولا بعد از چند روز تا یک هفته پاسخ را به مراجع و پزشک اعلام می کند. نتیجه آزمایش ابتلا به ویروس HPV و نوع آن را مشخص خواهد کرد.

بخوانید : پیشگیری از زگیل تناسلی

کاربرد نمونه برداری زگیل تناسلی

مهم ترین کاربرد نمونه برداری، تعیین تکلیف پروسه درمانی است. مهم ترین کاربرد ها به شرح زیر هست؟ 

• تایید تشخیص در موارد مشکوک: زمانی که ظاهر ضایعه غیر معمول باشد یا پزشک به گزینه هایی غیر از زگیل تناسلی مثل ضایعات پیش سرطانی مشکوک باشد، نمونه برداری به تشخیص قطعی کمک می کند.

• بررسی احتمال آلودگی با انواع پرخطر ویروس HPV: اگر فرد مبتلا به ویروس HPV باشد، تنها راهی که ما می توانیم تشخیص دهیم ویروس از نوع کم خطر است یا پر خطر، نمونه برداری است.
• ارزیابی ضایعات مقاوم به درمان: اگر زگیل تناسلی بعد از کرایوتراپی یا هر روش درمانی، عود کند یا به درمان جواب ندهد، بیوپسی یا نمونه برداری برای رد بدخیمی یا تشخیص اشتباه اولیه انجام می شود.
• تشخیص افتراقی با سایر بیماری ها: برخی بیماری ها مانند لیکن اسکلروز، مولوسکوم، اسکین تگ و کارسینوم سلول سنگفرشی ممکن است ظاهری شبیه به زگیل داشته باشد که فقط با نمونه برداری قابل افتراق است.
• بررسی وضعیت ایمنی در بیماران پر خطر: در افرادی با سیستم ایمنی ضعیف، احتمال تغییرات غیر طبیعی بیشتر است و نمونه برداری اهمیت بیشتری پیدا می کند.

بخوانید : زگیل دست

مزایای نمونه برداری زگیل تناسلی

نمونه برداری از زگیل تناسلی یک روش تشخیصی دقیق است که در موارد خاص می تواند از بروز عوارض جدی جلوگیری کند. مهمترین مزایای نمونه برداری زگیل تناسلی عبارت اند از:

• کمک به انتخاب بهترین روش درمان: وقتی ماهیت دقیق ضایعه مشخص شود پزشک می تواند مناسب ترین روش درمان (کرایوتراپی، پلاسما، الکتروکوتر یا لیزر) و دارو را انتخاب کند.
• اقدامات درمانی موثر در پیشگیری از سرطان: در صورتی که نتایج نمونه برداری آلودگی فرد به انواع پرخطر ویروس را تایید کند، پزشک می تواند اقداماتی را جهت جلوگیری از ابتلا به سرطان را به فرد ارائه دهد.
• کاهش نگرانی بیمار: وجود یک تشخیص دقیق و علمی نگرانی بیمار را تا حد زیادی کاهش می دهد.
• آگاهی فرد نسبت به ابتلا به ویروس و عدم انتقال ویروس:  وقتی فرد نسبت به وجود ویروس در بدنش آگاه است، مراقبت بیشتری در مورد عدم انتقال به سایرین انجام خواهد داد. 
• تعیین درمان مناسب در زگیل های عود کننده: تعیین نوع ویروس با تعیین برنامه درمانی مناسب در بیمار کمک خواهد کرد.

انواع روش های نمونه برداری زگیل تناسلی

با توجه به اینکه زگیل‌های تناسلی در اندازه‌ها، اشکال و عمق‌های متفاوتی روی پوست ظاهر می‌شوند، پزشک متخصص از روش‌های مختلفی برای برداشتن بافت استفاده می‌کند. انتخاب هر یک از این روش‌ها به محل قرارگیری ضایعه و میزان پیشرفت آن بستگی دارد. به طور کلی، پزشکان از سه تکنیک اصلی برای بیوپسی استفاده می‌کنند:

۱. نمونه برداری پانچ

در این روش، پزشک از یک ابزار دایره‌ای شکل و توخالی (شبیه به یک سوراخ‌کن کوچک) استفاده می‌کند. این ابزار روی ضایعه قرار می‌گیرد و با یک چرخش کوتاه، یک قطعه استوانه‌ای شکل از تمام لایه‌های پوست شامل اپیدرم، درم و چربی‌های زیرین را برمی‌دارد. این روش برای زگیل‌هایی که ریشه عمیق‌تری دارند و یا ضایعاتی که تغییر رنگ غیرعادی داده‌اند، بسیار کاربردی است. پس از برداشتن نمونه با پانچ، معمولا محل زخم با یک یا دو بخیه ظریف بسته می‌شود.

۲. نمونه برداری شیو یا تراشیدن

نمونه‌برداری شیو یکی از رایج‌ترین و کم‌تهاجمی‌ترین روش‌ها برای زگیل‌های تناسلی سطحی است. در این تکنیک، پزشک با استفاده از یک تیغ جراحی بسیار ظریف یا ابزاری شبیه به تیغ ریش‌تراشی، بالاترین لایه ضایعه را به صورت افقی می‌تراشد. این روش نیازی به بخیه ندارد و خونریزی آن معمولا با فشار موضعی یا استفاده از محلول‌های بندآورنده خون به سرعت کنترل می‌شود.

۳. نمونه برداری اکسیژینال

زمانی که ضایعه پوستی نسبتا بزرگ باشد یا پزشک به وجود تغییرات پیش‌سرطانی (دیسپلازی) مشکوک شود، از روش اکسیژینال استفاده می‌کند. در این روش، پزشک با استفاده از چاقوی جراحی (اسکالپل) کل زگیل را به همراه حاشیه‌ای از بافت سالم اطراف آن به طور کامل برمی‌دارد. این روش هم تشخیصی و هم درمانی است، زیرا کل ضایعه خارج می‌شود. محل زخم در این روش حتما نیاز به بخیه دارد و دوره نقاهت آن کمی طولانی‌تر از دو روش قبلی است.

جدول مقایسه روش های بیوپسی زگیل تناسلی

نحوه نمونه برداری زگیل تناسلی

نمونه برداری از زگیل تناسلی، یک اقدام سرپایی، سریع و کم خطر است و  معمولا در مطب انجام می شود. مراحل نمونه برداری شامل موارد زیر است:

• معاینه بالینی و انتخاب ضایعه مناسب: ابتدا پزشک بافت و زگیل مشکوک از نظر اندازه، رنگ و شکل بررسی می کند و مناسب ترین محل برای نمونه برداری را انتخاب می کند.
• ضد عفونی و بی حسی موضعی: محل مورد نظر را با مواد ضد عفونی کننده تمیز می کند و مقداری داروی بی حسی به محل مورد نظر تزریق میکند تا بیمار هنگام برداشت مونه درد نکشد.
• برداشت نمونه با ابزار مخصوص: بسته به اندازه و نوع ضایعه، از روش هایی مانند پانچ بیوپسی، برداشت سطحی، یا برداشت کامل ضایعه استفاده می شود. میتوان از الکتروکوتر یا تیغ جراحی برای انجام نمونه برداری استفاده کرد.
• کنترل خونریزی: پس از برداشتن نمونه، خونریزی را با فشار موضعی یا بخیه ظریف می توان کنترل کرد. اگر برای برداشت ضایعه از الکتروکوتر استفاده شده باشد احتمال ایجاد خونریزی و نیاز به بخیه کم میشود.
• ارسال نمونه به آزمایشگاه: نمونه در محلول مخصوص قرار می گیرد و به آزمایشگاه ارسال می شود. آزمایشگاه بررسی میکروسکوپیک روی ضایعات  انجام می دهد.

نکته مهم: در مواردی که فرد (آقا) هیچ ضایعه ای نداشته باشد و برای چکاپ نیاز به نمونه برداری داشته باشد، پزشک با سواپ و براش از پوست و مجرای ادراری نمونه برداری می کند. 

نکته مهم: اگر، خانم نیاز به نمونه برداری و چکاپ در مورد ویروس HPV داشته باشد، و ضایعه نداشته باشد، همان نمونه برداری از ترشحات واژن طی تست پاپ اسمیر کافی است. بررسی ویروس HPV بر اساس همان نمونه هم امکان پذیر است.

سایت webmd نیز در این مورد نوشته است:

Your doctor may do a biopsy of the wart to make sure it isn’t cancer

ترجمه متن بالا:

پزشک شما ممکن است از زگیل بیوپسی انجام دهد تا مطمئن شود که سرطان نیست.

آمادگی های لازم قبل از انجام نمونه برداری زگیل تناسلی

برای اینکه پروسه نمونه‌برداری با بالاترین دقت و کمترین عوارض انجام شود، بیمار باید پیش از مراجعه به کلینیک نکاتی را رعایت کند. آگاهی از این موارد به کاهش استرس بیمار نیز کمک شایانی می‌کند:

• قطع مصرف داروهای رقیق‌کننده خون: حداقل از چند روز قبل از بیوپسی، مصرف داروهایی مانند آسپرین، ایبوپروفن و وارفارین باید با مشورت پزشک قطع شود تا از خونریزی حین کار جلوگیری گردد.
• رعایت بهداشت ناحیه تناسلی: شستشو و تمیز کردن دقیق ناحیه تناسلی پیش از مراجعه به کلینیک الزامی است، اما نباید از مواد شوینده معطر یا حساسیت‌زا استفاده شود.
• پرهیز از شیو کردن خشن: در صورت نیاز به اصلاح موهای زائد ناحیه، بهتر است این کار با احتیاط کامل و با استفاده از قیچی یا ماشین اصلاح انجام شود تا روی زگیل‌ها خراش یا بریدگی ایجاد نشود.
• اطلاع‌رسانی در مورد آلرژی‌ها: بیمار حتما باید پزشک را در جریان هرگونه حساسیت به داروهای بی‌حسی موضعی (مانند لیدوکائین) قرار دهد.
• خودداری از برقراری رابطه جنسی: حداقل ۲۴ الی ۴۸ ساعت قبل از انجام نمونه‌برداری از ترشحات واژن یا ضایعات تناسلی، از برقراری رابطه جنسی خودداری کنید.

تفاوت نمونه برداری زگیل تناسلی در مردان و زنان

ساختار آناتومیک متفاوت در مردان و زنان باعث می‌شود که نحوه بررسی و نمونه‌برداری از زگیل‌های تناسلی تفاوت‌های ظریفی با یکدیگر داشته باشد. پوشش دادن این تفاوت‌ها در تشخیص زودهنگام بسیار حیاتی است.

نمونه برداری در زنان: زگیل‌های تناسلی در زنان می‌توانند در نواحی خارجی (فرج) یا در نواحی داخلی (داخل واژن و دهانه رحم) رشد کنند. اگر زگیل‌ها در نواحی داخلی باشند، پزشک متخصص زنان از ابزاری به نام اسپکولوم برای باز کردن واژن استفاده می‌کند تا دید کاملی به دهانه رحم داشته باشد. در مواردی که ضایعه‌ای با چشم غیرمسلح دیده نشود، از روش کولپوسکوپی (استفاده از میکروسکوپ مخصوص) و تست اسید استیک برای سفید کردن بافت‌های آلوده و پیدا کردن دقیق محل برای بیوپسی استفاده می‌شود.

نمونه برداری در مردان: در آقایان، زگیل‌ها معمولا روی ساقه آلت، سر آلت، کیسه بیضه یا اطراف مقعد ظاهر می‌شوند. دسترسی به این ضایعات عموما راحت‌تر از زنان است و نیازی به ابزارهای بازکننده مجرا نیست. با این حال، اگر زگیل در داخل مجرای ادراری مردان قرار داشته باشد، پزشک اورولوژیست ممکن است از یک ابزار لوله‌ای شکل دوربین‌دار (سیستوسکوپ) برای مشاهده داخل مجرا و برداشتن نمونه استفاده کند.

جدول بررسی تفاوت بیوپسی در زنان و مردان

مراقبت بعد از نمونه برداری زگیل

رعایت مراقبت های بعد از نمونه برداری، به تسریع بهبودی محل زخم و پیشگیری از عفونت کمک زیادی می کند.

• محل نمونه برداری را تمیز و خشک نگه دارید.
• از پمادی که پزشک تجویز کرده سر وقت استفاده کنید.
• تا زمان بهبودی کامل محل نمونه برداری از رابطه جنسی بپرهیزید.
• محل نمونه برداری دستکاری نکنید.
• لباس زیر نخی، آزاد و خنک بپوشید.

بخوانید : ویروس اچ پی وی

عوارض نمونه برداری از زگیل تناسلی

نمونه برداری از زگیل تناسلی معمولا عوارض خاصی ندارد اما به دلیل ایجاد برش در پوست علائم زیر تا حدودی وجود خواهد داشت:

• درد خفیف در محل نمونه برداری: این درد ممکن است چند روز وجود داشته باشد و با حس سوزش یا ناراحتی همراه شود.
• خونریزی جزیی: مقدار ککمی خونریزی طبیعی است و اغلب ظرف چند ساعت برطرف می شود.
• تورم و التهاب: قرمزی و تورم خفیف در محل نمونه برداری طبیعی است و معمولا ی چنذ روز کاهش می یابد.
• عفونت: در صورت عدم رعایت بهداشت و دستکاری محل زخم احتمال عفونت وجود دارد. که با علائمی مثل ترشح چرکی، درد شدید و تب همراه خواهد شد. البته ایجاد عفونت نادر است اما غیر ممکن نیست.
• ایجاد اسکار کوچک یا جای زخم: در برخی افراد ممکن است جای زخم خفیفی باقی بماند. به ویژه اگر ضایعه بزرگ بوده باشد.

بیشتر بخوانید: کرایوتراپی

علت انجام نمونه برداری زگیل تناسلی

در صورت وجود هریک از موارد زیر، نمونه برداری انجام می شود:

• پزشک مطمئن نیست چه نوع بافت غیر طبیعی وجود دارد
• زگیل ها به درمان پاسخ نداده اند
• زگیل ها غیر طبیعی به نظر می رسند

نتایج نمونه برداری زگیل تناسلی

یافته های حاصل از نمونه برداری شامل موارد زیر است:

طبیعی

هیچ سلول غیر طبیعی یافت نمی شود، که معمولا به این معناست HPV وجود ندارد.

غیر طبیعی

سلول های غیر طبیعی به نام کویلوسیت یافت نمی شوند. کویلوسیت ها سلول هایی هستند که هنگام معاینه تحت میکروسکپ، توخالی و مقعر به نظر می رسند. کویلوسیت هایی که از نواحی تناسلی یا مقعدی جمع آوری می شوند، غیر طبیعی هستند و نشان دهنده عفونت با پاپیلوماویروس انسانی هستند. انواع دیگر ضایعه پوستی نیز ممکن است یافت شود. تغییرات غیر طبیعی ناشی از اچ پی وی در سلول های گردنه رحم، متفاوت با زگیل های تناسلی درمان می شوند. درمان سلول های غیر طبیعی شامل صبر و مراقبت بدون درمان، درمان پزشکی یا خارج کردن بافت غیر طبیعی است. تصمیم گیری برای انجام نمونه برداری، بر این اساس خواهد بود که آیا نتایج نمونه برداری بر درمان تاثیر خواهد کذاشت. اگر نمونه برداری، وجود زگیل تناسلی مردانه، مهبلی یا مقعدی را تایید کند، درمان پزشکی، یکی از گزینه های پیش رو است. لازم است تا زمان بهبود ناحیه نمونه برداری، از رابطه جنسی پرهیز شود.

بیشتر بخوانید: درمان زگیل تناسلی

برای مشاوره و درمان زگیل های تناسلی نزد پزشک متخصص جناب دکتر علی حاجب با کلینیک یادمان تماس بگیرید.

نتیجه گیری

نمونه برداری زگیل تناسلی، یک روش علمی دقیق و هدفمند است که در موارد مشکوک، ضایعات غیر معمول، یا زگیل های مقاوم به درمان انجام میشود.این اقدام سرپایی و با بیحسی موضعی انجام می شود. در مردانی که ضایعه ندارند، معمولا بیوپسی انجام نمی شود و در صورت نیاز از روش های دیگر شامل برداشتن نمونه از داخل مجرا و روی پوست استفاده می شود.

تصمیم در مورد نمونه گیری و انتخاب روش نمونه گیری و ابزار نمونه گیری بر عهده پزشک است. الزاما هر کسی که ضایعه یا زگیل تناسلی داشته باشد ملزم بر نمونه برداری نیست.

سوالات متداول

آیا نمونه برداری زگیل تناسلی دردناک است؟

نمونه برداری زگیل تناسلی معمولا با استفاده از بی حسی موضعی انجام می شود و شما در حین انجام این پروسه درد خاصی را احساس نخواهید کرد.

جواب نمونه برداری زگیل تناسلی چقدر طول می کشد؟

آماده شدن نتیجه نمونه برداری زگیل تناسلی به آزمایشگاه پاتولوژی بستگی دارد اما به طور معمول بین چند روز تا یک هفته کاری زمان می برد.

مراقبت های بعد از نمونه برداری زگیل تناسلی چیست؟

پس از انجام این نمونه برداری باید ناحیه مورد نظر را کاملا تمیز و خشک نگه دارید و تا زمان بهبودی کامل زخم از برقراری رابطه جنسی پرهیز کنید.

آیا نمونه برداری زگیل تناسلی برای همه بیماران الزامی است؟

خیر، این روش فقط در شرایطی که تشخیص با معاینه چشمی دشوار باشد یا ضایعه به درمان پاسخ ندهد توسط پزشک متخصص تجویز می شود.

هزینه نمونه برداری زگیل تناسلی چقدر است؟

هزینه این کار به تجهیزات کلینیک، روش برداشتن نمونه و همچنین تعرفه های آزمایشگاه برای بررسی دقیق بافت بستگی دارد.