دیالیز کلیه چیست : [توضیحات کامل+علت و عوارض]

دیالیز کلیه یک روش درمانی حیاتی برای جایگزینی عملکرد تصفیه‌کنندگی کلیه‌ها در زمانی است که این اندام‌ها توانایی خود را از دست داده‌اند. بسیاری از افراد تا زمانی که بیماری به مراحل پیشرفته نرسد متوجه آن نمی‌شوند، اما شناخت علائم نیاز به دیالیز و آگاهی از اینکه چه زمانی دیالیز لازم است، می‌تواند نجات‌بخش باشد. معمولاً وقتی عملکرد کلیه به زیر ۱۵ درصد می‌رسد و مواد زائد در خون انباشته می‌شوند، پزشک دستور شروع این درمان را می‌دهد. در این مقاله به طور کامل بررسی می‌کنیم که دیالیز چگونه انجام می‌شود، چه کسانی کاندیدای آن هستند و رژیم غذایی صحیح در طول درمان باید چگونه باشد.

بخوانید : علائم از کار افتادن کلیه

دیالیز کلیه چیست؟

در صورتی که فعالیت این اندام ها متوقف شود این درمان جایگزین عملکرد کلیه ها می شود. دو نوع دیالیز وجود دارد:

همودیالیز

خون از طریق یک فیلتر از بدن خارج شده، تمیز شده و سپس به بدن باز می گردد. این کار در مرکز دیالیز و یا در خانه انجام می شود.

دیالیز صفاقی

در این روش خون در داخل بدن تمیز می شود. یک مایع خاص وارد شکم شده و مواد زائد موجود در خونی که از عروق کوچک حفره شکم عبور می کند را جذب خواهد کرد و سپس مایع تخلیه می شود.

این نوع دیالیز معمولاً در خانه انجام می شود.

بخوانید : جلوگیری از نارسایی کلیه

علائم هشدار دهنده نیاز به دیالیز

بسیاری از بیماران تصور می‌کنند که تنها آزمایش خون نشان‌دهنده زمان شروع دیالیز است، اما بدن انسان قبل از رسیدن به مراحل بحرانی، سیگنال‌های فیزیکی مشخصی را ارسال می‌کند. نارسایی کلیه باعث تجمع اوره و کراتینین در خون می‌شود که این موضوع روی تمام سیستم‌های بدن از گوارش گرفته تا سیستم عصبی تاثیر می‌گذارد. شناخت دقیق این علائم بالینی به بیمار و پزشک کمک می‌کند تا قبل از وقوع حوادث ناگواری مثل تشنج یا کما، درمان جایگزین را شروع کنند.

مهم‌ترین علائم بالینی که نشان می‌دهد کلیه دیگر توانایی مدیریت سموم بدن را ندارد عبارتند از:

• خستگی مفرط و ضعف عمومی: به دلیل کاهش ترشح هورمون اریتروپویتین توسط کلیه و کم‌خونی ناشی از آن، فرد حتی با استراحت کافی نیز احساس خستگی شدید دارد.
• طعم فلز در دهان و بوی بد تنفس: تجمع اوره در بزاق دهان باعث می‌شود که غذاها طعم فلز بدهند و تنفس فرد بویی شبیه به آمونیاک یا ادرار بگیرد.
• تهوع و استفراغ مداوم: بخصوص در اول صبح، که ناشی از مسمومیت سیستم گوارشی با مواد زائد خون است و باعث کاهش شدید اشتها و وزن می‌شود.
• خارش شدید و مداوم پوست: این خارش ناشی از حساسیت پوستی نیست، بلکه به دلیل رسوب فسفر در زیر پوست اتفاق می‌افتد و با پمادهای معمولی درمان نمی‌شود.
• تنگی نفس و ورم: ناتوانی کلیه در دفع آب اضافی باعث تجمع مایع در پاها (ادم)، دست‌ها و خطرناک‌تر از همه در ریه‌ها می‌شود که تنفس را حتی در حالت نشسته دشوار می‌کند.
• سکسکه‌های طولانی و مقاوم: تحریک پرده دیافراگم توسط سموم انباشته شده در بدن می‌تواند منجر به سکسکه‌هایی شود که بند نمی‌آیند.

بخوانید : زندگی با یک کلیه

چه کسانی به دیالیز احتیاج دارند؟

اگر بیماری کلیه بسیار شدید شود و به حدی برسد که عملکرد کافی برای حفظ سلامت بدن را نداشته باشد به پیوند کلیه یا دیالیز نیاز خواهید داشت.

معمولاً زمانی که علائم داشته باشید و یا آزمایشات سطح سمی مواد زائد موجود در خون را نشان دهند لازم است دیالیز را شروع کنید.

علائم نارسایی کلیه شامل حالت تهوع، خستگی، تورم و استفراغ است.

زمان شروع دیالیز به سن، سطح انرژی، سلامت عمومی، نتایج آزمایشات و میزان تمایل شما برای انجام برنامه درمانی بستگی دارد.

این درمان می تواند باعث شود احساس بهتری داشته باشید و طولانی تر زندگی کنید اما برای انجام این کار باید زمان زیادی صرف کنید.

پزشک زمان شروع درمان را به شما اطلاع داده و همچنین درباره نوع درمان مناسب تر برای شما توضیحات لازم را ارائه خواهد داد.

سایت kidney نیز در این مورد نوشته است:

It is generally patients with Stage 5 CKD that are considered candidates to start dialysis therapy or be considered for kidney transplantation

ترجمه بالا:

به طور کلی بیمارانی که در مرحله ۵ بیماری مزمن کلیه (CKD) هستند، کاندیدای شروع درمان دیالیز یا در نظر گرفتن پیوند کلیه محسوب می‌شوند.

چه زمانی از نظر پزشکی دیالیز لازم است؟ (عدد GFR)

تصمیم‌گیری برای شروع دیالیز هرگز سلیقه‌ای نیست و بر اساس استانداردهای دقیق پزشکی و نفروولوژی انجام می‌شود. اصلی‌ترین شاخص برای سنجش عملکرد کلیه، نرخ فیلتراسیون گلومرولی یا همان eGFR است. این عدد نشان می‌دهد که کلیه‌های شما در هر دقیقه چه مقدار خون را تصفیه می‌کنند. هرچه این عدد پایین‌تر باشد، یعنی آسیب کلیوی جدی‌تر است. پزشکان بیماری مزمن کلیه (CKD) را به ۵ مرحله تقسیم می‌کنند و معمولاً زمانی که بیمار به مرحله ۵ می‌رسد، نیاز به دیالیز قطعی می‌شود.

در جدول زیر مراحل پیشرفت بیماری کلیوی و زمان دقیق نیاز به مداخله پزشکی و دیالیز مشخص شده است:

بیشتر بخوانید: انواع بیماری کلیه ، علائم و درمان

همودیالیز چگونه انجام می شود؟

در مرحله اول برای دسترسی مستقیم به جریان خون به یک عمل جراحی جزئی نیاز خواهید داشت. این کار از چند طریق قابل انجام است:

فیستول (تحت عنوان فیستول شریانی یا فیستول A-V نیز شناخته می شود):

یک شریان و رگ در زیر پوست به یکدیگر متصل می شوند. این کار اکثراً بر روی دستی که با آن نمی نویسید صورت می گیرد.

فیستول A-V برای بهبودی به 6 هفته یا بیشتر زمان نیاز دارد تا بتواند برای همودیالیز استفاده شود و سپس می تواند سال های بسیار مورد استفاده قرار گیرد.

پیوند (پیوند شریانی یا پیوند A-V):

یک لوله پلاستیکی است که برای متصل کردن شریان و ورید زیر پوست استفاده می شود.

بهبود این پیوند تنها 2 هفته طول می کشد بنابراین می توانید همودیالیز را سریعتر شروع کنید.

این پیوند به اندازه فیستول دوام نداشته و احتمالاً پس از چند سال به پیوند دیگری احتیاج خواهید داشت.

خطر عفونت پیوند بیشتر است و همچنین باید برای اطمینان از باز ماندن پیوند دفعات بیشتری به پزشک مراجعه کنید.

کاتتر (کاتتر وریدی مرکزی):

این گزینه در صورتی که لازم باشد خیلی سریع همودیالیز را شروع کنید مورد استفاده قرار می گیرد. یک لوله انعطاف پذیر (کاتتر) داخل رگ گردن زیر ترقوه و یا کنار کشاله ران قرار می گیرد.

این کاتتر تنها برای مدتی کوتاه قابل استفاده است.

در طول همودیالیز بر روی یک صندلی نشسته یا دراز می کشید و یک تکنسین دو سوزن را وارد بازویی که فیستول یا پیوند در آن قرار دارد خواهد کرد.

پمپ دستگاه همودیالیز خون را به آرامی بیرون کشیده و آن را وارد دستگاه دیگری به نام دیالیزر می کند. این دستگاه مانند کلیه عمل کرده و نمک، مواد زائد و مایعات اضافی را تصفیه می کند.

خون تمیز شده از طریق سوزن دومی که در بازو قرار دارد مجدداً به بدن بازگردانده می شود.

در صورت استفاده از کاتتر خون از یک درگاه خارج شده و از درگاه دوم به بدن باز می گردد.

می توانید همودیالیز را در بیمارستان، مرکز درمان دیالیز و یا در منزل انجام دهید.

هر جلسه همودیالیز در مرکز درمان 3 تا 5 ساعت طول کشیده و به احتمال زیاد تنها سه بار در هفته به انجام این کار نیاز خواهید داشت.

در صورت انجام همودیالیز در خانه 6 یا 7 روز و هر بار 2 یا 3 ساعت به درمان نیاز خواهید داشت.

برخی افراد در طول درمان کتاب می خوانند یا تلویزیون تماشا می کنند. اگر در خانه هستید می توانید همودیالیز را شب هنگام خواب انجام دهید.

بخوانید : سنگ کلیه کودکان

دیالیز صفاقی چگونه انجام می شود؟

در این روش از پوشش شکم برای تصفیه کردن خون استفاده می شود. چند هفته قبل از شروع درمان یک کاتتر در نزدیکی ناف قرار می گیرد.

پس از بهبود ناحیه نحوه انجام دیالیز صفاقی به شما آموزش داده می شود چراکه خودتان باید این كار را انجام دهید.

برای انتقال محلول دیالیز از کیسه به شکم از کاتتر استفاده خواهید کرد. این مایع خاص حاوی آب با نمک و سایر مواد افزودنی است.

این مایع مواد زائد و مایعات اضافی بدن را به خود جذب کرده و پس از چند ساعت آن را درون یک کیسه جداگانه تخلیه می کنید.

این روند مبادله نامیده می شود. دو نوع دیالیز صفاقی وجود دارد:

دیالیز صفاقی چرخشی مداوم: از یک دستگاه برای انجام مبادله استفاده می شود.

دیالیز صفاقی محیطی مداوم: هر مبادله با دست انجام می شود.

روزانه چهار تا شش مبادله انجام می شود. پزشک در تصمیم برای انتخاب روش متناسب با سبک زندگیتان به شما کمک خواهد کرد. برخی افراد هر دو روش را انجام می دهند.

علت دیالیز کلیه چیست؟

زمانی که صحبت از دیالیز می‌شود، سوال اصلی این است که چه عاملی باعث شده کلیه‌ها به این مرحله بحرانی برسند. نارسایی کلیه که منجر به نیاز به دیالیز می‌شود (ESRD)، معمولاً نتیجه یک آسیب ناگهانی نیست، بلکه حاصل سال‌ها تخریب تدریجی واحدهای تصفیه‌کننده کلیه یا همان “نفرون‌ها” است. هر کلیه حدود یک میلیون نفرون دارد و تا زمانی که بخش زیادی از آن‌ها از بین نروند، فرد متوجه بیماری نمی‌شود. شناسایی علت اصلی بسیار مهم است، زیرا در برخی موارد با کنترل بیماری زمینه‌ای، می‌توان روند پیشرفت آسیب را کند کرد یا حتی نیاز به پیوند را به تعویق انداخت.

شایع‌ترین دلایلی که باعث تخریب بافت کلیه و نیاز به دیالیز می‌شوند عبارتند از:

• دیابت (نوع ۱ و ۲): دیابت به عنوان قاتل خاموش کلیه‌ها شناخته می‌شود و علت اصلی بیش از ۴۰ درصد موارد دیالیز در جهان است. قند خون بالا در طولانی‌مدت به رگ‌های خونی ریز در کلیه آسیب می‌زند و توانایی آن‌ها را برای فیلتر کردن خون کاهش می‌دهد.
• فشار خون بالا: فشار خون کنترل‌نشده دومین علت شایع نارسایی کلیه است. فشار بالا باعث سفت و ضخیم شدن شریان‌های کلیوی می‌شود، خون‌رسانی به بافت کلیه مختل شده و در نهایت کلیه کوچک و ناکارآمد می‌شود.
• گلومرولونفریت: این بیماری به التهاب واحدهای فیلترکننده کلیه (گلومرول‌ها) گفته می‌شود. این التهاب می‌تواند ناشی از عفونت، بیماری‌های خودایمنی یا مصرف برخی داروها باشد و مستقیماً به ساختار تصفیه خون آسیب می‌زند.
• بیماری کلیه پلی‌کیستیک (PKD): یک اختلال ژنتیکی است که در آن کیست‌های متعدد و پر از مایع در داخل کلیه‌ها رشد می‌کنند. این کیست‌ها با گذشت زمان بزرگ شده، جای بافت سالم را می‌گیرند و باعث بزرگ شدن غیرطبیعی کلیه و از کار افتادن آن می‌شوند.
• انسداد طولانی‌مدت مجاری ادراری: شرایطی مانند سنگ‌های کلیه بزرگ، بزرگی پروستات در مردان یا برخی سرطان‌ها می‌توانند جلوی خروج ادرار را بگیرند. برگشت ادرار به داخل کلیه (رفلاکس) باعث فشار و آسیب شدید به بافت کلیه و عفونت‌های مکرر می‌شود.
• مصرف طولانی‌مدت مسکن‌ها: استفاده مداوم و بی‌رویه از داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAIDs) مانند ژلوفن، ایبوپروفن و ناپروکسن می‌تواند باعث نکروز (مرگ بافت) کلیه شود.

بخوانید : درد کلیه در صبح

عوارض دیالیز کلیه

اگرچه دیالیز یک درمان نجات‌بخش است، اما فرآیندی دشوار برای بدن محسوب می‌شود و عوارض جانبی متعددی دارد. این عوارض می‌توانند ناشی از تغییرات سریع در ترکیب خون، ورود و خروج مایعات، یا واکنش بدن به دستگاه باشند. برخی از این عوارض در حین جلسه دیالیز (حاد) و برخی دیگر در درازمدت (مزمن) بروز می‌کنند. آگاهی از این موارد به بیمار کمک می‌کند تا ترس کمتری داشته باشد و با رعایت نکات پزشکی، شدت آن‌ها را کاهش دهد.

مهم‌ترین عوارضی که بیماران دیالیزی ممکن است تجربه کنند شامل موارد زیر است:

• افت فشار خون: شایع‌ترین عارضه حین همودیالیز است. دلیل آن خارج شدن حجم زیادی از مایعات از خون در مدت زمان کوتاه است. علائم آن شامل سرگیجه، تهوع، تاری دید و تعریق سرد است. بیماران باید قبل از دیالیز از مصرف داروهای فشار خون خودداری کنند.
• گرفتگی عضلات: بسیاری از بیماران در اواخر جلسه دیالیز دچار گرفتگی دردناک در عضلات پا می‌شوند. این اتفاق به دلیل تغییر سریع سطح الکترولیت‌ها و کاهش حجم آب بدن رخ می‌دهد.
• کم‌خونی و ضعف: کلیه‌های سالم هورمونی به نام اریتروپویتین (EPO) می‌سازند که به مغز استخوان دستور ساخت گلبول قرمز می‌دهد. در نارسایی کلیه این هورمون ساخته نمی‌شود و بیمار دچار کم‌خونی شدید می‌شود که نیاز به تزریق خون یا آمپول‌های خون‌ساز دارد.
• مشکلات استخوانی: به دلیل اختلال در تعادل کلسیم، فسفر و ویتامین D، استخوان‌ها ضعیف و شکننده می‌شوند. این عارضه در درازمدت می‌تواند منجر به شکستگی‌های خودبه‌خودی شود.
• خارش پوست: با وجود دیالیز، ممکن است فسفر به طور کامل از خون پاک نشود. رسوب فسفر در پوست باعث خارش‌های آزاردهنده‌ای می‌شود که با خاراندن هم آرام نمی‌گیرد و نیاز به داروهای جذب‌کننده فسفر دارد.
• عفونت محل دسترسی: در همودیالیز، محل فیستول یا کاتتر و در دیالیز صفاقی، محل ورود لوله به شکم مستعد عفونت است. ورود باکتری به خون می‌تواند باعث سپسیس (عفونت خون) شود که بسیار خطرناک است.
• مشکلات خواب و افسردگی: آپنه خواب (قطع تنفس در خواب) و سندروم پای بی‌قرار در بیماران دیالیزی شایع است. همچنین تغییر سبک زندگی و وابستگی به دستگاه می‌تواند منجر به افسردگی شود که نیازمند حمایت روانی است.

اقدامات قبل از شروع دیالیز

شروع دیالیز یک پروسه ناگهانی نیست (مگر در موارد اورژانسی) و نیاز به برنامه‌ریزی دقیق و آماده‌سازی بدن از ماه‌ها قبل دارد. مهم‌ترین اقدام قبل از شروع همودیالیز، ایجاد یک راه دسترسی عروقی مطمئن است. رگ‌های معمولی دست توانایی تحمل جریان بالای خون مورد نیاز دستگاه دیالیز و سوزن‌زنی‌های مداوم را ندارند. به همین دلیل، جراح عروق با انجام یک عمل جراحی کوچک، یک سرخرگ را به یک سیاهرگ در دست پیوند می‌زند که به آن “فیستول شریانی-وریدی” (AV Fistula) می‌گویند.

این فیستول باعث می‌شود سیاهرگ به مرور ضخیم‌تر و قوی‌تر شود تا برای دیالیز آماده باشد. نکته کلیدی اینجاست که فیستول برای رسیدن به بلوغ و کارایی کامل، به ۲ تا ۳ ماه زمان نیاز دارد. بنابراین بیمارانی که در مرحله ۴ نارسایی کلیه هستند، باید قبل از اینکه وضعیت‌شان بحرانی شود، این جراحی را انجام دهند. اگر بیمار فیستول نداشته باشد و نیاز فوری به دیالیز پیدا کند، پزشکان مجبور می‌شوند از کاتترهای موقت در گردن یا قفسه سینه استفاده کنند که خطر عفونت بالاتری دارند و راه حل دائمی مناسبی نیستند. آمادگی روانی و واکسیناسیون علیه هپاتیت B نیز از دیگر اقدامات ضروری پیش از شروع درمان است.

بخوانید : قهوه برای کلیه

آیا دیالیز درمان قطعی است یا موقت؟

یکی از سوالات پرتکرار بیماران این است که آیا کلیه‌هایشان بعد از مدتی دیالیز دوباره شروع به کار می‌کنند یا خیر. پاسخ به این سوال کاملاً به نوع آسیب کلیوی بستگی دارد. ما در پزشکی دو نوع نارسایی کلیه داریم: نارسایی حاد (ناگهانی) و نارسایی مزمن (تدریجی). هر کدام از این‌ها سرنوشت متفاوتی را برای بیمار رقم می‌زنند و هدف از دیالیز در آنها متفاوت است.

جدول زیر تفاوت‌های کلیدی بین این دو حالت و آینده دیالیز در هر کدام را مقایسه می‌کند:

بعد از دیالیز چه بخوریم؟

تغذیه برای بیماران دیالیزی فقط سوخت بدن نیست، بلکه بخشی از پروسه درمان است. برخلاف تصور عموم که فکر می‌کنند با شروع دیالیز می‌توانند هر چیزی بخورند، رژیم غذایی حتی سخت‌گیرانه‌تر می‌شود. دلیل آن ساده است: دیالیز برخلاف کلیه طبیعی که ۲۴ ساعته کار می‌کند، فقط چند ساعت در هفته خون را تصفیه می‌کند. بنابراین در فاصله بین دو جلسه دیالیز، مواد غذایی مصرفی در بدن جمع می‌شوند و اگر رژیم رعایت نشود، سطح پتاسیم یا فسفر می‌تواند به حد کشنده‌ای برسد. همچنین نیاز پروتئینی بیماران دیالیزی با بیماران کلیوی که هنوز دیالیز نمی‌شوند، متفاوت است (در دیالیز نیاز به پروتئین بیشتر است).

در جدول زیر راهنمای جامع مواد غذایی مجاز و غیرمجاز برای بیماران دیالیزی آورده شده است:

چه انتظاراتی می توان داشت؟

نباید درد داشته باشید. اگر در طول درمان و یا بعد از آن درد دارید سریعاً به پزشک اطلاع دهید. احتمال دارد این روش عوارض جانبی داشته باشد.

فشار خون پایین و همچنین حالت تهوع، استفراغ، خشکی یا خارش پوست، گرفتگی عضلات و احساس خستگی شدید شایع است.

می توانید با توجه به آنچه می خورید و می نوشید عوارض جانبی را کاهش دهید. پزشک میزان مصرف مایعات، پروتئین و نمک مناسب را به شما اطلاع خواهد داد.

سعی کنید از مواردی مانند مصرف الکل، استعمال سیگار یا مواد مخدر غیرقانونی که می توانند به کلیه ها آسیب برسانند اجتناب کنید.

همچنین بیماران همودیالیز در معرض خطر بیشتر ابتلا به عفونت هستند.

برای حفظ سلامت سعی کنید این نکات را رعایت کنید:

• روزانه محل دسترسی را از نظر قرمزی، چرک و تورم بررسی کنید. در صورت مشاهده هر کدام از این موارد با پزشک تماس بگیرید.
• بانداژهایی که کاتتر را پوشانده اند را تمیز و خشک نگه دارید.

مطمئن شوید کسانی که در انجام این کار به شما کمک می کنند قبل و بعد از کار دست خود را با آب و صابون بشویند.

بخوانید : دفع سنگ کلیه

اگر بخواهم دیالیز را متوقف کنم چه اتفاقی خواهد افتاد؟

این روش درمانی باید کیفیت زندگی را حفظ کرده و یا بهبود ببخشد. اما می توانید تصمیم بگیرید این کار را انجام نداده یا درمان را هر زمان که می خواهید متوقف کنید.

اگر چنین تصمیمی دارید حتما درباره سایر روش های درمانی که می تواند به شما کمک کند با پزشک صحبت کنید.

تغییر در رژیم یا سبک زندگی می تواند کیفیت زندگی شما را بهبود ببخشد.

اگر بخواهید بدلیل افسردگی یا خجالت زدگی دیالیز را متوقف کنید پزشک شما را ترغیب میکند ابتدا با یک مشاور صحبت کنید.

به اشتراک گذاشتن احساسات، مصرف داروهای ضد افسردگی و یا انجام هر دو مورد در تصمیم گیری آگاهانه تر به شما کمک خواهد کرد.

دیالیز برای همه و به ویژه افراد سالخورده و بیمارانی که شرایط پزشکی آن ها بسیار شدید است مناسب نیست.

بیشتر بخوانید: کلیه مصنوعی

درباره روش های درمانی مناسب برای درمان بیماری های کلیه با یک متخصص اورولوژیست صحبت کرده و توصیه های تخصصی مفید برای بهبود سبک زندگی و مدیریت شرایط تان را دریافت کنید.

نتیجه گیری

دیالیز پایان راه نیست، بلکه شروعی برای یک سبک زندگی جدید است که به بیماران مبتلا به نارسایی پیشرفته کلیه امکان ادامه زندگی را می‌دهد. اگرچه وابستگی به دستگاه و محدودیت‌های رژیم غذایی ممکن است در ابتدا دشوار به نظر برسد، اما با رعایت دقیق دستورالعمل‌های پزشکی و حمایت خانواده، بیماران می‌توانند سال‌ها زندگی باکیفیتی داشته باشند. مهم‌ترین فاکتور در موفقیت درمان، پذیرش بیماری و همکاری با تیم درمان برای مدیریت عوارض است. به یاد داشته باشید که انتخاب بین همودیالیز و دیالیز صفاقی باید بر اساس شرایط زندگی و نظر پزشک متخصص انجام شود تا بهترین نتیجه حاصل گردد.

سوالات متداول

علائم نیاز به دیالیز دقیقا چیست؟

علائم نیاز به دیالیز زمانی ظاهر می‌شوند که سموم در خون تجمع پیدا کرده باشند. شایع‌ترین این علائم شامل خستگی مفرط که با استراحت رفع نمی‌شود، تهوع و استفراغ (به خصوص هنگام صبح)، ورم شدید در پاها و دور چشم، تنگی نفس، خارش مداوم پوست و احساس طعم فلز در دهان است.

چه کسانی دیالیز می‌شوند؟

کسانی دیالیز می‌شوند که کلیه‌هایشان به مرحله پنجم نارسایی (ESRD) رسیده باشد. این افراد معمولاً شامل بیماران دیابتی طولانی‌مدت، افراد با فشار خون بالای کنترل‌نشده، بیماران مبتلا به کلیه پلی‌کیستیک و کسانی هستند که به دلیل مسمومیت یا عفونت دچار از کار افتادگی ناگهانی کلیه شده‌اند.

چه زمانی کلیه نیاز به دیالیز دارد؟

پزشکان زمانی تشخیص می‌دهند که کلیه نیاز به دیالیز دارد که نرخ فیلتراسیون گلومرولی (GFR) بیمار به کمتر از ۱۵ میلی‌لیتر در دقیقه برسد. همچنین اگر سطح پتاسیم خون به حدی بالا رود که قلب را تهدید کند یا اسیدیته خون غیرقابل کنترل باشد، دیالیز فوری انجام می‌شود.

در چه صورت دیالیز انجام می‌شود و روش آن چیست؟

دیالیز در صورتی انجام می‌شود که کلیه نتواند مواد زائد را دفع کند. اینکه دیالیز چگونه انجام می‌شود به نوع آن بستگی دارد: در همودیالیز خون به خارج از بدن هدایت شده و توسط دستگاه فیلتر می‌شود، اما در دیالیز صفاقی مایع مخصوصی وارد شکم شده و سموم را جذب می‌کند.

چه زمانی دیالیز لازم است و آیا می‌توان آن را به تعویق انداخت؟

زمانی دیالیز لازم است که زندگی بیمار به دلیل تجمع سموم در خطر باشد. به تعویق انداختن آن می‌تواند منجر به تشنج، کما و حتی مرگ شود. با این حال، اگر بیماری در مراحل اولیه (مراحل ۳ یا ۴) تشخیص داده شود، با رژیم غذایی و دارو می‌توان زمان رسیدن به دیالیز را ماه‌ها یا سال‌ها عقب انداخت.